Yanık dereceleri nelerdir?

Yanık Dereceleri Nelerdir?

Yanık dereceleri ve çeşitleri

Yanıklar ve yanık dereceleri deri tabakaların tutulum derinliğine göre derecelendirilir. Yanığın şiddeti yanığın derecesine ve vücuttaki yanık tutulum alanına göre değişmektedir. Bunun yanı sıra kişide var olan kronik hastalıklar yanığın şiddetini ve yanık sonucunda oluşacak durumları etkilemektedir.

1. derece yanık:

Deride kızarıklık, ağrı, yanık bölgede ödem oluşur. Yaklaşık 48 saatte iyileşir. Derinin en üst tabakasını etkiler. Yanık bölgesinde ağrı ve hassasiyet vardır. Güneş yanıkları ve sıvı dökülmesi soncu oluşan yüzeyel yanıklar bu tip yanıklardır. Yüzeyel olarak etkili ağrı kesici ve deriyi yumuşak tutucu kremler ve pomatlar ile tedavi edilebilir. 1-2 hafta içinde yanık bölgesindeki deri soyulur ve hafif kızarık deri görülür. Zaman içinde deri normal haline gelir ve iz kalmaz.

2. derece yanık:

Deride içi su dolu kabarcıklar (bül) oluşur ve ağrılıdır. Derinin kendini yenilemesiyle iyileşir. Deri üst tabakası tamamen yanmıştır. İyileşme deri alt tabakasındaki yağ bezleri, ter bezleri ve kıl köklerinden hücrelerin çoğalmasıyla oluşur. İyileşmeyi sağlayan deri eklerindeki kayıp miktarına göre 2. derece yanıklar yüzeyel ve derin olarak iki alt sınıfa ayrılır. Yüzeyel 2. Derece yanıkta iz kalmaz ancak derin 2. derece yanık iz bırakarak iyileşir. Yanık bölgesindeki su dolu kabarcıklar korunmaya çalışılmalıdır. Uygun pansumanlar ile takip edilir. Yüz dışındaki bölgeler kapalı pansuman ile takip edilmeszi gerekir. Halk arasında yanık bölgesinın açık tedavi edilmesi inancı yanlış bir bilgilenmedir. Halbuki Bilinçsiz yapılan bakım 2. Derece yanığın 3. Dereceye gelişmesine neden olabilir. İyileşme süresi yüzyel yanıklarda 1 hafta ile 10 gün arasındadır. Derin 2. derece yanıklar ise 2-3 haftada iyileşir.

3. derece yanık:

Derinin tüm tabakaları etkilenir. Özellikle de damar, sinir ve kaslarda etkisi görülür. Beyaz ve kara yaradan siyah renge kadar aşamaları vardır. Sinirler zarar gördüğü için ağrı yoktur. Deriyi yenileyecek deri ekleri kalmamıştır. İyleşme yanık kenarlarından gelişen deri ile oluşur ve bu nedenle rahatsız edecek yara izi gelişir. Kötü yara iyileşmesini önlemek için yanık bölgesine deri nakli yapılabilir. Küçük alanlar pansumanlarla iz bırakarak iyileşir fakat büyük alanların iyileşmesi çok zaman alır ve bu süre içinde enfeksiyon gelişirse hayati tehlike oluşabilir. Eklem ve boyun bölgesindeki yanılar eklem ve boyun hareketlerinin kısıtlanmasına neden olabilir. Deri nakli iyileşmeyi hızlandırır ve fonksiyon kaybı gelişmesini önler. Deri nakli yapılan alanlarda iz daha az gelişir. Geç dönemde izin azaltılması için deri nakli operasyonları faydalı olabilir.

Yanık derecelerini ve ciddiyetini belirleyen faktörler;

  • Derinlik,
  • Yaygınlık,
  • Bölge,
  • Enfeksiyon riski,
  • Yaş,
  • Solunum yoluyla görülen zarar,
  • Önceden var olan hastalıklar.